آذربایجان غربی

کودکان امروز و پیام عاشورا

  • یکشنبه, آبان 11 1393
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

عسل عباسیان: واقعه عاشورا، ابعادی غیرقابل توصیف دارد که گاه شرح این ابعاد برای نسل جدید و کودکان امروزی که غرق در بازی‌های جنگی کامپیوتری هستند، دشوار به نظر می‌رسد.

 

درباره چگونگی انتقال این مضامین به فرزندان نسل نو با «محمد بسته‌نگار» گفت‌وگو کرده‌ایم و او بازخوانی ابعاد تاریخی عاشورا را لازمه این اتفاق دانسته است که در ادامه مشروح آن را می‌خوانید.

‌ برخی کودکان امروزی که مدام با بازی‌های کامپیوتری درگیرند و در بازی‌های جنگی مفهوم کشتن یا کشته‌شدن طوری دیگر در ذهنشان جاافتاده، احتمالا در درک مفهوم «شهادت» با چالش‌های ذهنی مواجهند. چطور می‌توان مفهوم شهادت و دیگر مفاهیم عاشورایی را به این نسل منتقل کرد؟
پیش از هر چیز باید، مفهوم شهادت را برای خودمان بازخوانی کنیم و باید تاریخ صدراسلام را آنچنان که هست، مورد مطالعه قرار دهیم. در قرآن نخست مساله جهاد مطرح است. یکی جهاد مال و جان که تلاشی است در راه خدا و دیگری هم مساله قتال و جنگ‌کردن در راه خداست. در قرآن خداوند طی آیات 190 به‌بعد سوره بقره می‌گوید با کسانی بجنگید که با شما جنگ می‌کنند. جنگ باید در راه خدا باشد و از این مسیر هم نباید تعدی کرد. یعنی باید اگر مخالفان دست برداشتند جهادگران در راه خدا هم دست بردارند. درواقع جنگ‌کردن در چارچوب دفاع، جهاد در راه خداست. عاشورا چنین رخ داد که وقتی معاویه می‌میرد و یزید به خلافت می‌رسد حاکم مدینه به امام‌حسین(ع) پیشنهاد بیعت می‌دهد. امام‌حسین(ع) از بیعت خودداری کرده و از مدینه به‌سمت مکه حرکت می‌کنند. هنگامی که وارد مکه می‌شوند بعد از مدتی سران کوفه به امام نامه می‌نویسند و می‌گویند معاویه بدون رضایت مردم بر آنها حکومت می‌کرده و بعد هم بدون رضایت مردم، یزید جانشین او شده است. سپس امام به دعوت مردم به طرف کوفه حرکت می‌کند. اما قبل از حرکت، پسرعموی خودش مسلم‌ابن‌عقیل را به کوفه می‌فرستد تا اوضاع را بررسی کند. مسلم وقتی شرایط را مساعد می‌بیند، به امام نامه می‌دهد تا امام هم حرکت کند. امام عازم کوفه می‌شوند و در بین راه، دستگاه حکومت مطلع می‌شوند که امام در حال رفتن به کوفه است و خود را در کوفه مجهز می‌کنند تا به اوضاع مسلط باشند. همین‌جا مسلم‌ابن‌عقیل را دستگیر کرده و شهید می‌کنند. امام که در بین راه از وضعیت باخبر می‌شوند، تصمیم می‌گیرند به سمت مدینه بازگردند که سپاهیان یزید جلویشان را می‌گیرند و مانع برگشت امام به طرف مدینه می‌شوند و بالاخره امام را در سرزمین بی‌آب‌و‌علفی که کربلا نام داشت و پیش از آن «نینوا» خوانده می‌شد محاصره می‌کنند. مدت چندروز که امام با سران سپاه یزید مذاکره می‌کنند، تا بلکه مساله حل شود، اما آنها فشار می‌آورند که یا امام بیعت کرده یا تن به شهادت دهند و راه سومی برای امام نمی‌گذارند. صبح عاشورا ابتدا امام با این افراد صحبت و خیلی صریح مذاکره می‌کنند که بین ما هیچ دشمنی‌ای وجود ندارد و خطاب به آنها می‌گویند اگر مرا نمی‌شناسید خودم را معرفی می‌کنم! منتها لشکریان یزید به‌جای مذاکره، با چوپ و سرنیزه به سپاهیان امام حمله می‌کنند و درواقع عاشورایی که صحنه نبرد دو فرهنگ است رقم می‌خورد؛ صحنه نبرد فرهنگ گفت‌وگو و فرهنگ استفاده از زور. گفت‌وگو که به جایی نمی‌رسد، امام صریحا می‌گویند که بیعت نمی‌کنند و: «هیهات من‌الذله» و شهادت را برمی‌گزینند. شهادت در این چارچوب است که معنا پیدا می‌کند. شهادت در مفهوم عاشورایی‌اش، کشته‌شدن صِرف نیست؛ بلکه کشته‌شدن برای دفاع از حق در برابر باطل است.
‌چطور چنین مفهوم والایی را می‌توان به بچه‌های نسل امروز منتقل کرد؟
به‌سادگی در قالب داستان یا نوشته‌های ساده می‌توان این مضامین را به بچه‌ها آموزش داد. شهادتی با نظر گرفتن پس‌زمینه و ابعاد تاریخی واقعه عاشورا و شهادت در روز عاشورا. متاسفانه رسانه‌ها نسبت به این موضوع کم‌توجهی کرده‌اند. درواقع بدون پرداختن به واقعیات جاری در حماسه عاشورا، سلسله‌ای از مسایل احساسی مدنظر قرار داده می‌شود که به قول مرحوم شهید مطهری گاه حتی همراه با جعلیات است.
‌جامعه در رویارویی با حجم زیاد اطلاعات دریافتی از هرسو، چگونه روایت‌های حقیقی از واقعه عاشورا را دریابد؟
بی‌شک تالیفاتی که مسلمات تاریخ است و متفکرین دوره‌های مختلف آن را گردآوری کرده‌اند، باید مبنا قرار بگیرد باید حواسمان باشد که مرثیه‌ها هم تبدیل به شعارهایی همراه با شعور شود. درواقع باید در نحوه پرداختن به این مراثی تجدیدنظر شود./شرق

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
منتشرشده در کودکان

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

محبوب ترین ها